Rate this post

Người già rất dễ rơi vào trạng thái cô đơn và thường cảm thấy bị cô lập với xã hội. Điều này có thể gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tinh thần và cả thể chất của họ. Tuy nhiên, vẫn có nhiều cách đồng hành giúp người cao tuổi vượt qua sự tự ti, mặc cảm để ông bà tận hưởng cuộc sống không cô đơn trong chính ngôi nhà của mình. Đó là những cách gì? Cùng Hoa Mộc Tâm An tìm hiểu nhé!

Cô đơn ở người già là gì?

Cô đơn ở người già là một loại cảm xúc khá phổ biến của con người, nó vừa phức tạp lại vừa độc đáo. Bởi vì không có một nguyên nhân cố định nào cả, cho nên việc ngăn ngừa và điều trị trạng thái gây hại tâm trí này, có thể thay đổi tùy theo từng tác nhân cụ thể khác nhau.

Ví dụ, có một số người già cảm thấy cô đơn bởi vì họ gặp khó khăn trong việc giao tiếp, kết bạn với người khác trong môi trường mới khi họ vừa chuyển nơi ở từ nông thôn lên thành thị. Trong khi đó, có một số ông bà lớn tuổi khác lại đang rơi vào tình trạng cô đơn do người bạn đời của mình vừa mới mất đi. 

Cô đơn ở người già là một loại cảm xúc khá phổ biến
Cô đơn ở người già là một loại cảm xúc khá phổ biến

Các nhà nghiên cứu cho rằng sự cô đơn ở người già có thể liên quan đến nhiều khía cạnh khác nhau. Ví dụ như tình trạng cô lập xã hội, các kỹ năng giao tiếp xã hội không tốt, người có tính cách hướng nội, hoặc là những người già đang rơi vào trầm cảm.

Theo nhiều chuyên gia, cô đơn ở đây không có nghĩa là ở một mình, mà là khi người già cảm nhận được sự đơn độc và bị cô lập. Đó mới chính là cách mà cô đơn đã tác động đến tâm trí của những người cao tuổi.

Ví dụ như một người cao tuổi luôn cảm thấy cô đơn và lạc lõng ngay trong chính ngôi nhà của mình. Nơi mà lúc nào cũng có sự hiện diện những người thân, con cháu. Hoặc là một người già đang sống trong viện dưỡng lão, dù luôn được bao quanh bởi rất nhiều y, bác sĩ, hộ lý chăm sóc cùng sống chung với những người già chung hoàn cảnh khác nhưng trong lòng họ vẫn thấy cô đơn.

Những nguyên nhân phổ biến khiến người già luôn cảm thấy cô đơn

Tình trạng cô đơn ở người già hiện nay đang ngày càng trở nên phổ biến trên khắp thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng. Theo con số thống kê của Tổng cục Thống kê Việt Nam, năm 2023, dân số Việt Nam có khoảng 12 triệu người cao tuổi, chiếm tỉ lệ 11,4% dân số cả nước. Trong số đó, có khoảng 3,3 triệu người cao tuổi đang sống một mình, chiếm tới 27,5% tổng số người cao tuổi.

Tình trạng cô đơn ở người già hiện nay đang ngày càng gia tăng
Tình trạng cô đơn ở người già hiện nay đang ngày càng gia tăng

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng người già luôn cảm thấy cô đơn trong chính ngôi nhà của mình. Trong số đó, chúng ta có thể kể đến các nguyên nhân điển hình sau:

Đô thị hóa

Quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng hiện nay đã khiến rất nhiều người cao tuổi phải rời bỏ quê hương, bỏ lại gia đình và bạn bè thân thuộc để lên các thành phố lớn sinh sống cùng con cái. Điều này khiến cho họ luôn cảm thấy cô đơn, lạc lõng và mất đi sợi dây gắn kết với những người ở xung quanh họ trong môi trường mới.

Tỷ lệ sinh giảm

Tỷ lệ sinh giảm như hiện nay cũng chính là một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn đến tình trạng gia tăng số trường hợp cô đơn ở người già. Khi con cái ít, người già sẽ không có nhiều con cái, cháu chắt để chăm sóc, chia sẻ như thời trước đây nữa.

Tuổi thọ tăng

Khi chất lượng cuộc sống ngày càng được nâng cao, tuổi thọ của người Việt Nam cũng ngày càng tăng. Điều này khiến cho số lượng người cao tuổi trong xã hội ngày càng nhiều. Trong khi đó, tỷ lệ người trẻ tuổi thì lại giảm đi. Điều này khiến cho người cao tuổi có ít cơ hội để tiếp xúc với người khác hơn, từ đó dễ rơi vào trạng thái cô đơn trong chính ngôi nhà của mình.

Mất người thân

Khi người thân yêu bên cạnh ra đi mãi mãi, nhất là sự ra đi của người bạn đời sẽ tác động rất lớn đến tâm lý của những người cao tuổi. Họ có nhiều suy nghĩ hơn và luôn cảm thấy mình cô đơn, lạc lõng trong chính ngôi nhà thân thuộc của mình.

Thay đổi sức khỏe

Khi càng già đi, người cao tuổi thường có nhiều khả năng mắc các vấn đề sức khỏe hơn, chẳng hạn như là bệnh tật hoặc khuyết tật. Chính điều này khiến cho người già càng khó khăn hơn trong việc tham gia vào các hoạt động xã hội và duy trì các mối quan hệ khác.

Những thay đổi về sức khỏe cũng là nguyên nhân làm cho người già cảm thấy cô đơn
Những thay đổi về sức khỏe cũng là nguyên nhân làm cho người già cảm thấy cô đơn

Địa điểm sống

Những người cao tuổi sống một mình hoặc sống ở những khu vực có ít các hoạt động xã hội thì sẽ tăng nguy cơ cảm thấy cô đơn hơn so với những người đang sống với người khác hoặc sống ở những khu vực có nhiều cơ hội tham gia các hoạt động xã hội.

Tính cách

Những người già có xu hướng hướng nội hoặc ngại tiếp xúc với xã hội thường có nhiều khả năng cô đơn hơn so với những người hướng ngoại và hòa đồng.

Khi người già sống cô đơn sẽ dẫn tới những hậu quả gì?

Cô đơn là một vấn đề về sức khỏe cộng đồng rất nghiêm trọng, đặc biệt nhất là đối với những người già. Cô đơn có thể có tác động tiêu cực đến cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần của những người cao tuổi. Từ đó, gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng như là:

  • Sức khỏe thể chất: Cô đơn ở người già có liên quan rất nhiều đến việc gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý mãn tính như là bệnh tim mạch, đột quỵ, tiểu đường, và đặc biệt là chứng trầm cảm.
  • Sức khỏe tinh thần: Cô đơn ở người già không những là nguyên nhân chính gây ra chứng trầm cảm, mà cô đơn còn có thể làm cho người già cảm thấy lo lắng và làm suy giảm nhận thức. Nó cũng có thể khiến cho một số người cao tuổi có cảm giác muốn tự tử.
  • Các mối quan hệ xã hội: Cô đơn có thể khiến cho người già cảm luôn thấy mình bị cô lập và xa cách. Chính điều này có thể khiến cho họ khó khăn hơn trong việc duy trì các mối quan hệ xã hội của mình cũng như kết nối với những người khác.
  • Chất lượng cuộc sống: Cô đơn ở người già có thể làm suy giảm chất lượng cuộc sống của họ. Bởi, cô đơn khiến họ luôn cảm thấy buồn bã, chán nản, và không còn có mục đích sống.
Cô đơn ở người già là nguyên nhân chính gây ra chứng trầm cảm
Cô đơn ở người già là nguyên nhân chính gây ra chứng trầm cảm

Cách người già tận hưởng cuộc sống không cô đơn trong chính căn nhà của mình

Để giải quyết tình trạng cô đơn trong chính căn nhà của mình ở người già, cần có sự chung tay của cả gia đình, xã hội và cả Nhà nước. Gia đình cần dành nhiều thời gian hơn để quan tâm, chăm sóc cho người cao tuổi. Xã hội cần có nhiều chính sách hơn nữa để hỗ trợ người cao tuổi, giúp họ có nhiều cơ hội để tham gia các hoạt động xã hội và giao lưu với mọi người. 

Nhà nước cần có nhiều chương trình, dự án cụ thể hơn để giúp người cao tuổi hòa nhập với xã hội, nhằm giảm bớt tình trạng cô đơn. Đặc biệt, tự bản thân mỗi ông bà có thể tận hưởng cuộc sống không cô đơn trong chính ngôi nhà của mình thông qua các hoạt động bổ ích như sau:

Mời bạn bè đến nhà

Nếu người cao tuổi cảm thấy thất vọng và cô đơn khi đến tuổi “xế chiều”, thì có thể lên kế hoạch tổ chức và gặp gỡ những người bạn cũ lâu năm của mình. Hoặc đơn giản hơn là mời hàng xóm đến nhà để dùng cơm, thưởng trà và trò chuyện. Đây chính là thời điểm lý tưởng nhất để giúp tất cả mọi người ôn lại các kỷ niệm năm xưa. Tuổi già cô đơn sẽ không còn là vấn đề quá quan trọng khi mọi người quan tâm, hỏi han tình hình sức khỏe lẫn nhau. 

Kết nối và chia sẻ tâm tư, tình cảm với những người bạn đồng trang lứa sẽ giúp người già đồng cảm và thấu hiểu hơn cuộc sống hiện tại của mỗi người. Dần dần, người cao tuổi sẽ nhận thức được rằng trong xã hội vẫn còn rất nhiều những người đồng cảnh ngộ giống như mình. Họ cũng có khao khát và mong muốn tìm được người san sẻ tâm tư và lắng nghe họ nói.

Người già nên thường xuyên mời hàng xóm đến nhà để dùng cơm, thưởng trà và trò chuyện
Người già nên thường xuyên mời hàng xóm đến nhà để dùng cơm, thưởng trà và trò chuyện

Học cách sử dụng các thiết bị công nghệ hiện đại

Để cải thiện tình trạng người già cô đơn trong chính ngôi nhà của mình, các ông bà có thể bị cho mình những kiến thức căn bản để sử dụng các thiết bị điện tử. Khi bạn bè và người thân sống ở xa, cách tốt nhất để giữ liên lạc đó chính sử dụng điện thoại di động hoặc máy vi tính để gọi video và trò chuyện. 

Nếu người già không biết cách sử dụng, có thể nhờ con cháu trong gia đình thiết lập khoản trên mạng xã hội để để tiện liên lạc với bạn bè. Ngoài ra, các thiết bị công nghệ cũng giúp cho người già không còn cảm thấy cô độc hay chán nản nếu như họ biết cách lướt web để xem các thước phim hài hước hay là nghe những bản nhạc ưa thích… Nhờ đó, họ sẽ cảm thấy thư giãn hơn hay hoài niệm khi nhớ về một thời tuổi trẻ đã qua. 

Tham gia vào các hoạt động địa phương cho người cao tuổi

Tùy thuộc vào từng khu vực địa phương mà người cao tuổi đang sinh sống, sẽ có nhiều hoạt động khác nhau phù hợp với độ tuổi. Người già có thể tham gia vào các câu lạc bộ ca hát, nuôi cá cảnh, vẽ tranh, trồng cây, đọc sách hay là tham gia các hoạt động về tín ngưỡng, tôn giáo,… 

Thông qua các hoạt động này, người già có thể mở rộng được nhiều mối quan hệ khác. Từ đó, có thể kết giao và chia sẻ những kinh nghiệm với những người cao tuổi cùng sở thích khác. Và điều quan trọng nhất đó là nó giúp cho người cao tuổi sẽ không cảm thấy mình là một người già cô đơn nữa. Bởi vì, họ đã thuộc về một hội nhóm hay thuộc một cộng đồng xã hội nào đó. 

Ngoài ra, xung quanh người cao tuổi chắc chắn sẽ có rất nhiều người trạc tuổi cùng có chung những đam mê, sở trường giống như bạn. Chắc hẳn cả đôi bên sẽ có khá nhiều điểm tương đồng để trò chuyện, bởi vậy hãy tham gia các cộng đồng dành cho người cao tuổi để có cơ hội giao lưu, tận hưởng cuộc sống tươi đẹp.

Người già nên tham gia vào các hoạt động xã hội để không còn cảm thấy cô đơn
Người già nên tham gia vào các hoạt động xã hội để không còn cảm thấy cô đơn

Học hỏi điều mới 

Không bao giờ là quá trễ để một người bắt đầu học thêm một điều gì đó mới mẻ. Những người cao tuổi có thể thử sức với nhiều lĩnh vực mới, những điều còn dang dở mà tuổi trẻ chưa có cơ hội khám phá. Cụ thể, người già có thể tham gia vào các lớp học giáo dục dành cho độ tuổi của mình. Việc này không những giúp cho người cao tuổi dễ dàng vượt qua nỗi cô đơn, mà còn đem lại nhiều tri thức hơn để theo đuổi đam mê thời niên thiếu. 

Học một ngôn ngữ mới hay là học chơi các loại nhạc cụ yêu thích,… tất cả những điều này đều có thể thực hiện được nếu người già tin rằng mình có thể làm được. Sau khi học xong, còn có thể dành thời gian ở lại lớp học để chia sẻ các kiến thức đã đúc kết qua buổi học cùng với các học viên khác để gia tăng các mối quan hệ xã hội.

Tham gia các trò chơi vận động trí não hoặc thể chất phù hợp

Tham gia các trò chơi cũng có thể là một cách tuyệt vời khác để kết nối những người cao tuổi với nhau. Từ đó, góp phần xua tan đi cảm giác cô đơn của người già. Các trò chơi như là đánh cờ tướng, xếp hình hay chơi giải đố… sẽ giúp người già rèn luyện trí não và tăng cường gắn kết được các mối quan hệ thêm bền vững hơn.

Bên cạnh đó, việc tham gia vào các hoạt động thể chất với bạn đồng trang lứa sẽ thúc đẩy người già có động lực và quyết tâm để rèn luyện sức khỏe dài lâu. Người già sẽ không còn cảm thấy chán nản hay cô đơn trong ngôi nhà của mình vì phải lẻ loi tập một mình nữa. 

Tập thể dục nhẹ nhàng cùng bạn bè không chỉ giúp người già cải thiện sức khỏe đáng kể mà còn giúp hạn chế nguy cơ mắc các bệnh lý về tim mạch ở người già. Đồng thời, thông qua hoạt động đó, người già có thể mở rộng các mối quan hệ thân thiết khác với bạn bè hay đồng nghiệp lâu năm.

Tập thể dục cùng bạn bè giúp người già cải thiện sức khỏe và các mối quan hệ xã hội
Tập thể dục cùng bạn bè giúp người già cải thiện sức khỏe và các mối quan hệ xã hội

Vai trò của người thân trong việc giúp đỡ để người già không còn cô đơn

Người già cô đơn, quanh quẩn với 4 bức tường trong chính căn nhà của mình là hình ảnh mà chúng ta có thể dễ dàng bắt gặp thường ngày. Để điều đó không còn xảy ra nữa, bạn nên cải thiện bằng các cách như sau: 

Thường xuyên ghé thăm 

Để cải thiện tâm trạng buồn tủi và cô đơn ở những người cao tuổi, người thân nên ghé thăm đều đặn hơn. Để giúp các cụ có thể vượt qua tuổi già cô đơn, bạn hãy dẫn thêm con cháu về để cùng chung vui với ông bà. Sự tập hợp đầy đủ các thành viên trong gia đình không chỉ giúp cho người già cảm thấy bớt lạc lõng. Mà tích cực hơn, đây còn được xem là thời điểm “vàng” để bạn quan sát được diễn biến tình hình sức khỏe của người già như thế nào.

Nuôi thú cưng

Nuôi thú cưng cũng sẽ là một “liệu pháp” giúp người già cải thiện tâm lý rất lý tưởng. Bạn có thể thuyết phục đấng sinh thành của mình nhận nuôi một loại thú cưng như là chó, mèo,… Việc này sẽ giúp người già thư giãn và cảm thấy bớt cô đơn khi có thú cưng “bầu bạn” trong những năm tháng khi về già. 

Tuy nhiên, bạn cũng nên chú ý là phải dựa vào tình hình sức khỏe, tài chính của cá nhân cũng như tính cách của người lớn tuổi trước khi chọn nuôi một loại thú cưng bất kỳ nào cho họ nhé!

Chia sẻ và lắng nghe

Thông thường, người già cô đơn sẽ có khuynh hướng ít nói và ngại chia sẻ tâm tư với người khác. Để tháo gỡ được nguồn gốc vấn đề, các thành viên trong gia đình cũng có thể tạo ra sự khác biệt bằng cách trò chuyện để tinh thần họ cảm thấy thoải mái hơn. Hãy lắng nghe, hỗ trợ về mặt cảm xúc và đưa ra những lời khuyên chân thật nhất để giúp người cao tuổi hàn gắn và chữa lành các vết thương sâu bên trong họ.

Hãy chia sẻ và lắng nghe người già để thấu hiểu tâm tư và tình cảm của họ
Hãy chia sẻ và lắng nghe người già để thấu hiểu tâm tư và tình cảm của họ

Điều trị, trị liệu tâm lý

Nếu người cao tuổi vừa trải qua những biến cố lớn như mất đi người bạn đời của mình. Bạn có thể tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên nghiệp đến từ các liệu pháp vật lý trị liệu, hoặc là sử dụng thuốc theo yêu cầu từ bác sĩ tâm thần nếu như tình trạng kéo dài và không có các dấu hiệu thuyên giảm.

Nỗi cô đơn của những người già thường bị xem nhẹ và được cho là điều hiển nhiên trong cuộc sống mà bất kỳ người cao tuổi nào cũng sẽ gặp phải. Nhưng nếu người già biết giữ tinh thần lạc quan và tự tạo cho mình những niềm vui đơn giản trong cuộc sống thì sẽ rất dễ dàng để vượt qua nỗi cô đơn này. Ngoài ra, con cháu cũng nên là “bờ vai tinh thần” vững chắc để người già nương tựa, giúp họ nguôi ngoai đi 1 phần nào đó sự tổn thương, cô độc ở tuổi “xế chiều”.

 

Gọi điện cho tôi Facebook Messenger Chat Zalo Xem bản đồ
Gọi ngay Messenger Zalo Bản đồ