Mùa thu là thời điểm chuyển giao giữa mùa hè và mùa đông, điều này ảnh hưởng lớn tới sức khoẻ con người, nhất là trẻ em và người già. Vì vậy, chúng ta cần có chế độ ăn uống sinh hoạt mùa thu cần tăng sức đề kháng cho cơ thể bằng cách đảm bảo chế độ ăn uống dinh dưỡng khoa học nhất. Cùng theo dõi bài viết dưới đây của chúng tôi để có thêm kiến thức dinh dưỡng và chăm sóc tốt hơn cho những người thân yêu của mình nhé!

Mùa thu phù hợp với các loại thực phẩm nào?

Mùa thu đến, không khí nóng nực của mùa hạ vẫn còn, kết hợp với khí táo mà thành Ôn táo. Cuối mùa thu, không khí lạnh tăng dần kết hợp với khí táo mà thành lương táo. Thời điểm giao mùa từ mùa hạ nóng nực chuyển sang mùa thu mát mẻ khiến cơ thể cảm thấy dễ chịu hơn. Khiến tình trạng ăn uống không ngon miệng của mùa hạ mất dần. Tinh thần và khẩu vị được phục hồi khiến cho mùa thu trở thành thời điểm thích hợp bồi bổ cơ thể trong năm. 

Sử dụng các thực phẩm có tính mát mẻ

Đầu mùa thu ôn táo, chúng ta nên chọn lựa những đồ ăn, thức uống có tính mát mẻ, thanh nhiệt, dưỡng âm, sinh tân dịch như: Giá đỗ, củ cải, ngó sen, củ đậu, khoai môn, khoai sọ, củ từ, lê, mía, táo, nho, hồng xiêm, trứng vịt, tiểu mạch, thịt thỏ, bách hợp, trà mạch môn,… 

Sử dụng các thực phẩm có tính mát mẻ
Sử dụng các thực phẩm có tính mát mẻ

Đến cuối mùa thu lương táo, chúng ta nên chọn lựa những sản phẩm có tính bình hoà để tư âm dưỡng huyết, nhuận táo như: vừng, củ mài, mộc nhĩ trắng (ngân nhĩ), thịt ba ba, thịt rùa, sò, gà ác, sữa bò, tổ yến, mật ong, nước râu, hà thủ ô, kỷ tử,… Trong cuốn sách Ẩm thực chính yếu đã từng viết rằng: “Thu khí táo, nghi thực ma dĩ nhuận khí táo”. Dịch là: “Mùa thu khí trời khô hanh nên ăn nhiều vừng để nhuận táo”.

Sử dụng dùng nhiều loại cháo

Trong sách Y học nhập môn cũng đã từng khuyên, để bồi bổ tân dịch thì nên trọng dụng các loại cháo như: cháo hồng táo gạo nếp, cháo hoàng tinh, cháo sa sâm, cháo đường phèn,… Theo phương thức “sáng sớm dùng cháo có tác dụng tốt cho quá trình trao đổi chất, sinh tân dịch, có lợi cho dạ dày,…

Theo cổ nhân xưa, việc ăn cháo vào mùa thu rất tốt cho sức khỏe, đặc biệt nhất là vào thời điểm đầu mùa thu, khi khí trời vẫn còn nóng ẩm, dễ gây ra các loại bệnh liên quan đến đường tiêu hoá. Trong cuốn sách “Tùy tức cư ẩm thực phổ viết “Gạo tẻ vị ngọt tính bình, hợp với việc nấu thành cháo, cháo là một trong những đồ ăn bổ dưỡng tốt nhất”. 

Sử dụng dùng nhiều loại cháo
Sử dụng dùng nhiều loại cháo

Tiếp theo, theo Học thuyết Ngũ hành, vị chua gắn với Can, vị cay gắn với Phế. Can thuộc Mộc, Phế thuộc Kim, vì thế có câu: “Vạn vật thu thu, phế khí kim vượng”. Dịch nghĩa  là: “Mùa thu vạn vật thu vào, khí kim ở Phế vượng thịnh”. Hiểu đơn giản, nếu chúng ta ăn uống nhiều đồ có vị cay thì sẽ trợ giúp cho phế khí, tăng khí phế ngày càng thịnh hơn. Phế Kim có khắc can Mộc thái quá, khiến công năng của tạng Can bị rối loại. 

Cho nên, cổ nhân xưa khuyên chúng ta mùa thu nên ăn uống “thiểu tân tăng toan” (nghĩa là ít cay nhiều chua). Nên sử dụng các thực phẩm có vị chua nhiều nhằm tăng cường chức năng của “Can” cũng như phòng ngừa phế khí quá thịnh làm hại đến Can. Đồng thời sử dụng ít các thực phẩm có vị cay như: gừng, hành, ớt, tỏi, hạt tiêu,… Hơn nữa, mùa thu là thời điểm quá độ từ nóng chuyển sang lạnh, vì thế không nên sử dụng quá nhiều đồ ăn sống lạnh hoặc bổ béo khó tiêu hoá làm tổn thương tới Tỳ và Vị. Nên cân đối chế độ ăn uống sinh hoạt mùa thu để có sức khỏe tốt nhất.

Chế độ ăn uống và sinh hoạt phù hợp cho mùa thu?

Trời sang thu, chế độ ăn uống và sinh hoạt cũng bị thay đổi rất nhiều khiến cơ thể của bạn rất dễ mắc các bệnh về đường tiêu hoá. Vì thế nên giữ cho mình những thói quen tốt như: tập thể dục, uống nhiều nước, ăn thức ăn theo mùa,… để giúp cơ thể có sức khoẻ tốt và thân hình cân đối.

Dậy sớm và tập thể dục

Mỗi buổi sáng sớm, việc vận động cơ thể bằng cách tập thể dục, thể thao không chỉ giúp đốt cháy calo mà còn giúp bạn luôn tỉnh táo, minh mẫn trong suốt một ngày dài. Vì vậy, dù thời tiết mát mẻ và đầu thu hay se se lạnh cuối thu khiến bạn chỉ muốn co mình trong chăn ấm. Thì hãy cố gắng vượt qua bản thân để duy trì chế độ tập luyện thể thao vào mỗi buổi sáng. 

Mùa thu cũng là thời điểm rất lý tưởng cho việc tập thể dục ngoài trời và tận hưởng không khí mát lành, sảng khoái nhất. Bạn có thể đi bộ, chạy, đạp xe, tập nhảy aerobic, đi bộ đường dài, dưỡng sinh….điều này giúp bạn tăng tuần hoàn máu và đánh thức các giác quan cơ thể tốt hơn. 

Thể dục thể thao - 1 trong những thay đổi chế độ ăn uống sinh hoạt mùa thu
Thể dục thể thao – 1 trong những thay đổi chế độ ăn uống sinh hoạt mùa thu

Hoặc bạn có thể vận động khi đang xem ti vi. Thông thường, mọi người hay có thói quen nằm/ngồi hàng tiếng đồng hồ để theo dõi chương trình mà mình yêu thích. Thay vì chỉ ngồi hay nằm im bạn hãy tranh thủ thời gian này để vận động, tập thể dục. Ví dụ: chạy bộ với máy chạy, tập các bài tập giãn cơ thể, xoa bóp chân tay, hay đơn giản là đứng lên, ngồi xuống nhiều lần…. Hoặc bất cứ hoạt đồng nào vận động cơ thể, mang lại hiệu quả cho cơ thể của mình. 

Tham gia nhiều hoạt động đa dạng khác

Mùa thu là thời gian lý tưởng để bắt đầu một điều gì đó mới lạ và thú vị. Ngoài thời gian bạn phải lao động hay làm việc mệt mỏi thì hãy tìm cho mình một hoạt động nào đó để tham gia. Bạn có thể tham gia CLB thể dục thể thao tại khu vực đang sinh sống, những lớp dạy thể dục, uốn dẻo, nhảy,…. Thậm chí, nếu bạn là người có chuyên môn tốt thì có thể tự thành lập cho mình lớp dạy thể dục mới để mọi người cùng tham gia. Tuy nhiên, sự rèn luyện thể lực cơ thể không nhất thiết là tập thể dục thể thao. Bạn có thể hoạt động bằng nhiều cách khác như: leo núi, đi dã ngoại hoặc đơn giản hơn là làm việc nhà. 

Dùng thức ăn theo mùa

Mùa hè nóng nực khiến cơ thể luôn cảm thấy mệt mỏi, mất nước khiến bạn thường tìm đến các loại đồ ăn mát lạnh như: nước đá, kem, nước uống có ga, trà sữa, trà đá…hay bổ sung vào thực đơn của gia đình các món rau và trái cây để giải nhiệt nóng của cơ thể. Tuy nhiên, khi mùa thu tới, thời tiết hanh khô và độ ẩm cao thì thói quen ăn uống nên thay đổi. Nếu bạn vẫn giữ thói quen ăn uống các đồ lạnh của mùa hè thì rất dễ gây nguy hiểm cho sức khoẻ bản thân. Một số triệu chứng như: ê buốt răng, đau rát họng, viêm họng,…

Hạn chế đồ uống có ga
Hạn chế đồ uống có ga

Để không bị bỏ lỡ những dưỡng chất cần thiết cho cơ thể, ngoài việc sử dụng các đồ ăn theo mùa thì có thể sử dụng các loại thực phẩm đông lạnh để phong phú thực đơn cho gia đình mình. Bạn có thể tham khảo lại phần chia sẻ tại mục 1 phía trên của chúng tôi. 

Bữa sáng lành mạnh

Mùa hè là khoảng thời gian ít bận rộn hơn với nhiều người, vì thế chúng ta dễ dàng chuẩn bị cho gia đình và cho bản thân những bữa sáng đầy đủ dinh dưỡng. Khi chuyển giao sang mùa thu, công việc có thể bận rộn hơn rất nhiều, mặc dù vậy bạn vẫn nên duy trì thói ăn sáng lành mạnh. Việc khởi đầu ngày mới bằng một bữa ăn sáng lành mạnh đầy đủ dinh dưỡng sẽ giúp cơ thể của bạn luôn khoẻ mạnh, cung cấp năng lượng cho cơ thể để hoạt động công việc được hiệu quả nhất. 

Ngoài ra, ăn sáng sẽ giúp ngăn chặn các cơn đói lả sau một đêm dài cũng như giữa hai bữa ăn. Nhờ vậy, bạn có thể không có nhu cầu ăn quá nhiều vào bữa tiếp theo.

Uống nhiều nước

Mùa hè, thời tiết nắng nóng khiến chúng ta thường uống nhiều nước hơn so với bình thường. Bạn nên giữ thói quen này khi mùa thu tới. Bởi khi bước vào mùa thu, thời tiết trở nên khô hanh hơn khiến làn da luôn bị khô nẻ. Vì thế cần phải bổ sung nhiều nước để cấp ẩm cho làn da của mình. Bên cạnh đó, việc duy trì uống nhiều nước sẽ giúp chúng ta không cảm thấy đói khiến bạn ăn ít hơn và giảm cân hiệu quả hơn. Hãy giữ thói quen này thường xuyên trong cả 4 mùa nhé!

Việc chỉ uống nước thôi vẫn chưa đủ và uống nước sao cho đúng cách mới là điều quan trọng và cần thiết. Nên uống từ 1,5 đến 2 lít nước mỗi ngày và uống vào những khung giờ nhất để sẽ giúp cơ thể bạn cải thiện sức khoẻ. Nước sẽ giúp thận hoạt động tốt, bài tiết các chất độc, cặn bã trong cơ thể, làm giảm táo bón. Đặc biệt, uống nước trước bữa ăn để tạo cảm giác no, giúp bạn không hấp thụ quá nhiều calories, nhất là đối với những bạn đang muốn giảm cân. Hoặc uống một cốc nước ấm trước khi đi ngủ, sau khi ngủ dậy và sau khi đến công ty…

Uống nhiều nước - 1 trong những thay đổi chế độ ăn uống sinh hoạt mùa thu
Uống nhiều nước – 1 trong những thay đổi chế độ ăn uống sinh hoạt mùa thu

Chú ý vệ sinh an toàn thực phẩm

Với sự phát triển của các loại hoa quả, rau củ và mùa thu thì vấn đề an toàn thực phẩm luôn được đặt lên hàng đầu. Những bà nội trợ nên lựa chọn mua đồ ăn ở các cơ sở uy tín, sơ chế rau củ sạch sẽ và vệ sinh đồ dùng sau khi nấu để tránh nhiễm các loại vi khuẩn có hại

Ngoài ra, bạn nên bổ sung thêm canxi để giúp xương chắc khoẻ, đặc biệt là đối với người già. Điều này giúp cơ thể trở nên khoẻ mạnh hơn, phòng ngừa các bệnh về xương khớp, hỗ trợ chứng năng của hệ thần kinh và cơ bắp. Không nên chia bữa nhỏ từ 4 – 5 bữa trong ngày hoặc bỏ bữa ăn. Khoảng cách các bữa ăn không nên quá 4 – 5 giờ. Không nên ăn quá no trong một bữa và ăn quá muộn vào buổi tối, nên ăn tối trước khi đi ngủ từ 2 – 3 giờ. Bạn nên cân đối các bữa ăn sao cho phù hợp và đầy đủ các chất dinh dưỡng, tốt cho hệ tiêu hoá của mình. 

Mùa thu là thời điểm mát mẻ nhất trong năm. Chế độ ăn uống sinh hoạt mùa thu đến cũng ảnh hưởng rất nhiều đến chế độ ăn uống và sinh hoạt của con người. Vì thế, bạn hãy luôn duy trì tập luyện và lên cho mình các thực đơn ăn uống đảm bảo chế độ dinh dưỡng lành mạnh cho bản thân và gia đình mình nhé.