Bài viết này của Hoa Mộc Tâm An sẽ chia sẻ những thông tin khoa học hữu ích nhất về các bệnh lý đau mỏi lưng eo tới khách hàng.

I. TỔNG QUAN DỄ HIỂU VỀ XƯƠNG KHỚP CỘT SỐNG

Cột sống được chia ra làm 5 đoạn:

  • Cột sống cổ (từ C1 đến C7, định vị tại vùng cổ)
  • Cột sống ngực (từ T1 đến T12, định vị tại vùng lưng cao hoặc ngực và liên kết với xương lồng ngực)
  • Cột sống thắt lưng (từ L1 đến L5, định vị tại vùng lưng thấp hay thắt lưng)
  • Cột sống cùng (từ S1 đến S5, định vị tại vùng chậu)
  • Xương cụt (xương đuôi)

Trong đó có 2 đoạn di động là cột sống cổ và cột sống thắt lưng, vì vậy những bệnh lý cơ xương khớp vùng cột sống chủ yếu gặp phải ở 2 đoạn này.

Về chức năng của xương cột sống – xương khớp vùng lưng eo

  • Cột sống thắt lưng có chức năng chống đỡ sức nặng của toàn cơ thể;
  • Liên kết với các xương sườn tạo thành một bộ khung vững chắc cho các cơ bám vào để bảo vệ các nội tạng nằm bên trong và giúp cho sự chuyển động của cơ thể trở nên linh hoạt và đa dạng hơn;
  • Là nơi chui ra của đám rối thần kinh thắt lưng chi phối cho vận động và cảm giác của chi dưới

Đau cột sống thắt lưng là một triệu chứng cũng như một biểu hiện bệnh lý rất thường gặp trong đời sống thường ngày do rất nhiều nguyên nhân gây ra, ở mọi lứa tuổi, mọi ngành nghề. Bệnh hay gặp ở lứa tuổi trung niên, người già nhưng hiện nay đang có xu hướng ngày càng trẻ hóa do lối sống thiếu vận động. Đau thắt lưng không chỉ gây ảnh hưởng đến thể chất tinh thần của người bệnh mà còn làm giảm năng suất lao động và chất lượng cuộc sống.

II. CÁC NGUYÊN NHÂN GÂY RA TÌNH TRẠNG ĐAU MỎI LƯNG EO & CÁC BỆNH LÝ XƯƠNG KHỚP VÙNG LƯNG

Theo Y học hiện đại, đau thắt lưng gồm các nguyên nhân sau:

  • Nguyên nhân cơ học (đau lưng “thông thường”): Liên quan đến các bệnh lý cơ giới có thể ảnh hưởng đến cơ, đĩa đệm, các khớp liên mấu: Căng giãn cơ, dây chằng cạnh cột sống quá mức, thoái hóa đĩa đệm cột sống thắt lưng, thoái hóa khớp liên mấu, hẹp ống sống, thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng, trượt thân đốt sống, dị dạng thân đốt sống, loãng xương nguyên phát,… Chiếm 90 – 95% số nguyên nhân gây ra đau lưng, diễn biến thường lành tính
  • Đau lưng là triệu chứng của một bệnh lý toàn thân (đau lưng không do nguyên nhân cơ học): các bệnh lý về xương, bệnh thấp khớp, chấn thương, nhiễm khuẩn, ung thư…Ví dụ: Viêm cột sống dính khớp, viêm khớp dạng thấp, viêm đĩa đệm cột sống do nhiễm khuẩn, do lao cột sống, áp xe cạnh cột sống, do nội tiết: loãng xương, nhuyễn xương, cường cận giáp…
  • Một vài nguyên nhân từ nội tạng như loét hành tá tràng, sỏi thận, viêm tụy cấp và mạn, phình tách động mạch chủ bụng, viêm phần phụ, bệnh tiền liệt tuyến… đều có biểu hiện đau lưng kèm theo
  • Nguyên nhân khác: Stress, rối loạn tâm lý

Việc chẩn đoán và xác định nguyên nhân gây đau lưng nhằm loại trừ những bệnh lý nguy hiểm đến sức khỏe người bệnh cần được đặt ra sớm để có phương án trị liệu phù hợp. Một số các triệu chứng lâm sàng khi đau mỏi lưng eo cấp – mãn tính thường gặp ở dân văn phòng – người lao động nặng – người già.

Đau thắt lưng do nguyên nhân cơ học:

  • Do căng giãn dây chẳng quá mức: Đau xuất hiện đột ngột sau bê vật nặng, sau các hoạt động sai tư thế hoặc sau nhiễm lạnh. Đau có tính chất cơ học: tăng khi vận động và giảm khi nghỉ ngơi, kèm theo co cứng cơ cạnh cột sống, ấn có điểm đau cạnh cột sống, cột sống thắt lưng giảm hoặc mất đường cong sinh lý.
  • Do thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng: Thường có kèm theo triệu chứng của đau dây thần kinh hông. Thần kinh hông xuất phát từ đám rối thần kinh thắt lưng cùng, có hai rễ chủ yếu là từ L5 và S1. Các rễ phụ từ L3, L4 và S2, S3.
  • Đau kiểu rễ L5 (thiên về mặt trước ngoài): đau ngang thắt lưng, xuống hông, xuống mặt trước ngoài của đùi, xuống cẳng chân thiên về mặt trước ngoài của cẳng chân, mu bàn chân và lan ra ngón cái. Hoặc đau âm ỉ theo mặt trước bên cẳng chân, ngón cái yếu. Nếu nặng thì ngón cái không đứng được, tê bì như kiến bò, hoặc tăng cảm giác như bỏng rát bàn chân, cẳng chân. Có khi tê bì vùng đáy chân
  • Đau kiểu rễ S1 (thiên về mặt sau): đau ngang thắt lưng xuống mặt sau đùi – khoeo chân – mặt sau cẳng chân – gót chân xuống gan bàn chân, tận cùng ở ngón út hoặc ngón thứ 2,3. Có thể giảm hoặc mất cảm giác mặt sau đùi, mặt sau cẳng chân, bề ngoài bàn chân và các ngón 2 – 3.

Trường hợp thoát vị đĩa đệm chèn ép dây thần kinh nặng người bệnh có thể có rối loạn cơ tròn, phản xạ gân xương chi dưới giảm hoặc mất, nếu đau kéo dài có thể teo cơ đùi và cẳng chân.

Đau thắt lưng không do nguyên nhân cơ học: Người bệnh thường có các biểu hiện triệu chứng khác như: sốt kéo dài, dấu hiệu nhiễm trùng hoặc gầy sút cân nhanh, đau ngày càng tăng dần và không đáp ứng với các thuốc giảm đau thông thường…

Đau thắt lưng do nguyên nhân tâm lý: Khi đã loại trừ được hết các tổn thương thực thể gây đau thắt lưng thì nên nghĩ đến nguyên nhân tâm lý

Theo Y học cổ truyền, đau thắt lưng thuộc chứng Yêu thống. Yêu là lưng, thống là đau. Thống do bất thông và thông thì bất thống. Vùng thắt lưng là phủ của thận nên đau thắt lưng có quan hệ rất mật thiết tới tạng thận. Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh theo y học cổ truyền có 3 nguyên nhân chính:

Ngoại nhân:

  • Hàn thấp: Thường gặp ở những người làm việc, sinh hoạt ở nơi ẩm thấp, lạnh lâu ngày hoặc bị cảm phải hàn thấp gây trở ngại bít tắc kinh lạc, khí huyết trong đường kinh mạch vùng thắt lưng bị bế tắc
  • Thấp nhiệt: Do bị cảm phải tà khí thấp nhiệt hoặc do hàn thấp lâu ngày không khỏi, uất lại trong kinh lạc hóa nhiệt mà gây ủng trệ kinh lạc

Bất nội ngoại nhân: Do chấn thương vùng lưng, vận động sinh hoạt sai tư thế làm cho khí trệ huyết ứ ảnh hưởng đến sự vận hành của khí huyết tại vùng lưng mà gây đau

Nội thương: Gan chủ gân cơ, thận chủ cốt tủy, do sức yếu, lao lực quá độ, người già yếu hoặc mắc bệnh lâu ngày làm thận tinh suy tổn, gan mạch tổn thương không nuôi dưỡng được gân cơ, kinh mạch mà sinh bệnh.

III. Một số triệu chứng thường gặp đối với người gặp các vấn đề về đau mỏi lưng eo

Người gặp các vấn đề bệnh lý xương khớp vùng lưng – cột sống.. thường gặp các vấn đề ảnh hưởng đến cuộc sống. Cụ thể:

  • Đau: Đau tại cột sống thắt lưng. Có thể đau dữ dội liên tục, đau nhói, đau buốt kèm cảm giác cứng cột sống, thường gặp trong các trường hợp đau thắt lưng cấp. Diễn biến thường trong vòng 1 tuần. Nguyên nhân do bê vác nặng hoặc tập luyện, sinh hoạt sai tư thế. Có thể đau âm ỉ, liên tục, đau thành từng đợt kéo dài nhiều tháng thường gặp trong đau thắt lưng mạn tính do bệnh lý thoái hóa…
  • Co cứng cơ cạnh sống và hạn chế vận động cột sống thắt lưng các động tác cúi ngửa nghiêng xoay.
  • Kèm theo có thể đau lan từ thắt lưng xuống mông chân, tê bì như kiến bò, đau buốt như điện giật, ho hắt hơi làm đau nhiều hơn.
  • Những trường hợp nặng có thể kèm theo rối loạn cơ tròn: đại tiểu tiện mất tự chủ, tê bì mất cảm giác vùng cùng cụt và yếu liệt chi dưới

Việc khám, chẩn đoán, trị liệu và dưỡng sinh sớm ngay khi có các biểu hiện triệu chứng đau mỏi thắt lưng là rất cần thiết, không chỉ giúp giải quyết những cơn đau dai dẳng khó chịu mà còn để loại trừ những nguyên nhân nguy hiểm đến sức khỏe của người bệnh. Đồng thời, các tác động đến vùng lưng eo thông qua tác dụng của máy Hồng Quang Thần Cứu còn giúp bổ sung dương khí cho vùng thận và mệnh môn. Đây là 2 cửa ngõ sinh mệnh quan trọng nhất của cơ thể con người.

Cũng như vùng cổ vai gáy, vùng lưng eo sau khi trị liệu xong sẽ có hình ảnh các cung phản xạ để diện chẩn lại tình hình sức khỏe tạng phủ bên trong: Thận trái, Thận phải , Bàng Quang, Tiểu trường, Đại trường,…

IV. Diện chẩn một số các trường hợp điển hình cung phản xạ tại vùng lưng

Trường hợp 1:

Khách hàng nữ, 70 tuổi, đến với Hoa Mộc Tâm An trong tình trạng đau thắt lưng âm ỉ liên tục nhiều năm nay, đợt này sau khi cúi xuống bế cháu thì xuất hiện đau nhói vùng lưng eo, tiền sử thoái hóa cột sống thắt lưng L3, L4, L5

Diện chẩn đau mỏi lưng eo
Diện chẩn đau mỏi lưng eo

 

Vấn chẩn cơ bản: Co cứng cơ cạnh sống 2 bên thắt lưng, ấn đau, ngoài ra còn khai thác được tình trạng khó thở, hụt hơi của khách hàng nên chỉ định trị liệu làm lưng tim.

Diện chẩn:

  • Vùng 1: 2 vùng lên gió độc màu tím, tím đen biểu hiện của việc khí huyết ứ trệ, kinh lạc không thông. Chính là 2 vùng ấn vào khách hàng cảm thấy đau nhất. Nguyên nhân do vận động sai tư thế làm tổn thương gân cơ, kinh lạc đi qua vùng này, khí trệ huyết ứ tại chỗ mà gây đau cấp.
  • Vùng 2: Cung phản xạ của gan lên gió đỏ, đỏ sẫm. Biểu hiện của gan có tích nhiệt độc. Ở khách hàng này là tình trạng chức năng gan suy giảm, thải độc kém nên hư nhiệt từ gan bốc lên gây ra các triệu chứng: mất ngủ, mắt khô và mờ, móng tay móng chân khô, hay đau đầu, chóng mặt, có cơn bốc hỏa, hay nóng giận. Mặt khác: Gan chủ gân, gân cơ hoạt động có linh hoạt hay không đều do gan làm chủ. Gan tổn thương sẽ dẫn đến cử động kém linh hoạt, hay co rút gân cơ, chuột rút, khó co duỗi, cầm nắm.
  • Vùng 3: Thận Trái & Vùng 4 – Thận Phải: 2 vùng này lên gió xanh xám, hàn ẩm tích đọng trong thận làm thận hư yếu. Kèm theo tuổi cao, thiên quý suy, công năng tạng thận suy giảm dẫn đến đau lưng mỏi gối thường xuyên. Ở khách hàng này còn gặp phải tình trạng tiểu đêm 2  – 3 lần/ đêm, và ù tai.
  • Vùng 5: Đốc mạch của khách hàng lên gió độc tím đen biểu hiện của tắc nghẽn trục dương khí lâu ngày. Đốc mạch là bể của dương khí, nơi khí từ thận đẩy lên và khí từ phổi hít vào, khí của tỳ vị vận hóa tập trung lại. Tắc đốc mạch kèm theo vùng phổi (số 6), lên gió đỏ tươi, thực nhiệt uất kết, phổi không nhu nhuận, hay khô rát họng, khát nước là vì vậy.

Khó thở hụt hơi ở khách hàng này do thận không nạp khí, lại thêm khí vào vùng phổi không nhu nhuận, khí nghịch lên dẫn đến khó thở.

Trường hợp 2:

Khách hàng nữ, 55 tuổi, đã mãn kinh, đến với Hoa Mộc Tâm An vì đau mỏi người do thay đổi thời tiết, mất ngủ, đau nặng đầu, tiền sử: thoái hóa cột sống cổ và thoái hóa cột sống thắt lưng.

Đau do can thận âm hư điển hình dẫn đến tình trạng đau mỏi lưng eo
Đau do can thận âm hư điển hình dẫn đến tình trạng đau mỏi lưng eo

 

Vấn chẩn căn bản: Co cứng cơ cạnh sống 2 bên cột sống cổ và cột sống thắt lưng, ấn vào thấy rất dễ chịu. Hạn chế vận động cột sống cổ và cột sống thắt lưng.

Diện chẩn: Vùng cần quan tâm duy nhất ở khách hàng này là vùng khoanh đỏ số 1. Rất hiếm trường hợp khách hàng làm vùng lưng eo lên gió đỏ cực nhiệt như này. Vì vậy phản xạ là nghĩ đến các biểu hiện đau mỏi cơ xương khớp do nguyên nhân tổn thương bên trong tạng gan và thận, yếu tố môi trường bên ngoài chỉ là tác nhân gây ra một phần sự khó chịu của khách hàng.

Biểu hiện vùng thận lên gió đỏ tươi là do thận hư kèm âm hư sinh nội nhiệt:

Thận hư: Đau lưng, mỏi gối, ù tai, tóc bạc, tiểu đêm 1 lần/ đêm, hay thức giấc vì đi tiểu và rất khó ngủ lại

Âm hư sinh nội nhiệt: Ra mồ hôi trộm về đêm, gò má đỏ, lòng bàn tay bàn chân nóng, cơn bốc hỏa về chiều, miệng họng khô khát…

Thận là tạng chủ về cốt tủy. Thận tàng tinh, tinh sinh tủy, tủy sinh huyết. Thận có khỏe mạnh thì xương khớp mới vận hành linh hoạt. Tổn thương tạng thận do tuổi tác, do chế độ sinh hoạt không điều độ sẽ dẫn đến các vấn đề tại vùng lưng eo nói riêng và xương khớp của cơ thể nói chung.

Trường hợp 3:

Khách hàng nữ, 36 tuổi, PARA: 2032, đến trong tình trạng đau lưng nhiều trong 2 tuần nay, trước đó chỉ đau mỏi nhẹ.

Đau lưng eo do thận dương hư / Thượng nhiệt hạ hàn
Đau lưng eo do thận dương hư / Thượng nhiệt hạ hàn

 

Vấn chẩn căn bản: Co cơ cạnh sống bên phải nhiều, lưng lạnh, lòng bàn tay, bàn chân lạnh, sợ gió, sợ rét, thể trạng gầy.

Diện chẩn:

Vùng 1: Thận nói chung lên màu xanh xám, hàn ẩm tích đọng nhiều, chức năng tàng tinh sinh huyết của thận giảm sút dẫn đến mất khả năng ôn ấm cho cơ thể. Lưng lại là phủ của thận. Vì vậy ở đây như vườn không nhà trống, không có chủ. Lưng rất lạnh, tay chân lạnh.

“Thận tinh nói chung gồm 2 phần tinh tiên thiên: tinh cha huyết mẹ và tinh hậu thiên tinh hoa từ đồ ăn thức uống do tỳ vị vận hóa. Khách hàng này còn gặp phải một vấn đề nữa là hệ thống tiêu hóa không hấp thu được các chất dinh dưỡng để vào tạng thận.”

Vùng 3: Biểu hiện lên gió đỏ, đỏ sẫm, cung phản xạ tiêu hóa của khách hàng này tích nhiệt độc, thức ăn đi vào nhưng chất dinh dưỡng bị nhiệt thiêu đốt hết, không hấp thu được tinh hoa, vì vậy khí huyết hư suy, dễ chóng mặt, đau đầu, mất ngủ, ngủ không sâu giấc.

Vùng 2: Cung phản xạ của gan cũng lên màu xanh xám và có sắc đỏ tươi của nhiệt do mất ngủ, nhưng phần biểu hiện nặng hơn lại là gan huyết hư. Vì vậy màu xanh xám chiếm phần đa số. Cơ thể khí huyết hư suy của khách hàng này một phần nữa do thiên chức làm mẹ, trải qua nhiều lần sinh nở dẫn đến tổn hao khí huyết rất nhiều, cơ thể suy nhược. Khí huyết hư suy làm cho gan không đủ lượng máu dự trữ cho chức năng tàng huyết của nó.

V. Tổng quan các phương pháp trị liệu đau mỏi lưng eo

Đi qua vài case lâm sàng cho chúng ta thấy việc trị liệu đau thắt lưng xoay quanh 03 vấn đề:

  1. Giải quyết nguyên nhân hàn ẩm và huyết ứ
  2. Dưỡng tạng gan và thận
  3. Chế độ sinh hoạt hợp lý

Tại Hoa Mộc Tâm An – Dưỡng sinh Đông Y, các liệu pháp trị liệu bằng máy Hồng Quang Thần Cứu kết hợp cứu ngải, giác từ và hoa xông như dược sẽ giúp khách hàng đưa độc tố, hàn ẩm và huyết ứ tích đọng trong kinh lạc ra ngoài thông qua đường mồ hôi, lỗ chân lông và khai mở huyệt vị.

Các tác động của máy hồng quang thần cứu không chỉ giúp làm mềm những vùng cơ đang co cứng do ứ tắc, mà dưới tác dụng của tia hồng ngoại, tia viễn hồng ngoại, nhiệt liệu, từ liệu của máy còn giúp bảo dưỡng cho vùng gan và thận, kích thích khởi động quá trình đào thải độc tố, lọc máu, tiết ra những hormon điều hòa cơ thể, thúc đẩy quá trình trao đổi chất của tế bào nhằm đẩy nhanh hiệu quả điều trị. Không những là biện pháp không xâm lấn, an toàn và hiệu quả trong trị liệu, mà còn giúp khách hàng đẩy lùi những yếu tố độc hại không có lợi cho sức khỏe, bảo dưỡng sinh mệnh một cách toàn diện.

VI. Sự cần thiết của dưỡng sinh vùng thắt lưng

Dưỡng sinh vùng lưng eo chính là bảo dưỡng tạng thận và bộ phận quan trọng của cơ thể là mệnh môn. Mệnh môn có quan hệ chặt chẽ với thận. Thận tàng tinh, tinh là nguyên âm, mệnh môn là nơi ở của nguyên khí, gọi là nguyên dương. Nguyên dương là chân hỏa tiên thiên, nguyên âm là chân thủy tiên thiên. Quan hệ giữa thận và mệnh môn hỏa là quan hệ “ âm dương hỗ căn, thủy hỏa tương tế”

Nguyên khí tiên thiên tàng ẩn ở mệnh môn, cho nên mệnh môn là nguồn sinh hóa của cơ thể. Mệnh môn thịnh hay suy quan hệ đến hoạt động sinh lý của ngũ tạng lục phủ, 12 kinh mạch, ảnh hưởng đến sự phát triển và sinh dục của cơ thể. Nếu mệnh môn suy kiệt, nguyên khí cạn, âm dương ly quyết thì sinh mệnh cũng tận.

Còn về mặt y học hiện đại, các dấu hiệu bệnh lý vùng lưng eo tuyệt đối không được chủ quan, trước khi xuất hiện những dấu hiệu cờ đỏ (Red Flags) cần khám và trị liệu sớm để tránh bệnh chuyển biến xấu hơn.

Khi không trị liệu dưỡng sinh sớm có thể gặp những biến chứng sau:

  • HC đuôi ngựa – chỉ định phẫu thuật bắt buộc: Đau thần kinh hông to có liệt, giảm cơ lực của một/nhiều cơ, đại tiểu tiện không tự chủ
  • Trượt đốt sống ra trước > 50%, vẹo cột sống, thiếu hụt thần kinh tiến triển, teo cơ, cứng khớp

VII. Các phương pháp dưỡng sinh cải thiện tình trạng đau mỏi lưng eo

Bảo tồn

  • Tìm hiểu các yếu tố gây đau cột sống lưng (các tư thế làm việc, các vận động bất thường, đột ngột, các yếu tố làm mất cân bằng tư thế cột sống như quá ưỡn cột sống thắt lưng, quá vặn, quá nghiêng…) điều chỉnh nhằm tránh tái phát.
  • Nếu các biện pháp trên không có hiệu quả, bất động cột sống lưng bằng đeo đai lưng.

Tập luyện

  • Tập luyện thể dục, vận động nhẹ nhàng, thường xuyên đều đặn, tập bơi trong bể nước ấm.
  • Giữ gìn tránh tái phát: không đi bộ quá nhiều, không quá lâu, không bước dài, tránh sai tư thế, các động tác thay đổi đột ngột

Với người lao động trí óc không nên ngồi quá lâu, cứ khoảng 1 – 2 giờ thay đổi tư thế, đứng dậy đi lại trong phòng, tập một vài động tác nhẹ nhàng của cột sống lưng. Với người lao động chân tay chú ý không mang vác quá sức. Không bao giờ cúi lưng nâng vật nặng từ dưới đất lên mà phải ngồi xổm xuống nâng vật lên từ từ.

 

Thông tin chia sẻ: Bs Diệu Thùy
HOA MỘC TÂM AN
SPA CHĂM SÓC SỨC KHỎE DƯỠNG SINH ĐÔNG Y
Trụ Sở Chính: 104 Phố Trung Phụng, Đống Đa, Hà Nội
Add 2 : 208 Lê Thanh Nghị, Hoà Cường Bắc, Hải Châu, Đà Nẵng
Add 3: 142 Triệu Quốc Đạt, P. Điện Biên, Tp.Thanh Hóa
Add4: 279 Thanh Niên, P.Hải Tân, TP.Hải Dương