Cột sống con người được cấu tạo từ 33-35 đốt sống, các đĩa đệm, xương cùng và xương cụt. Để phân biệt chức năng của từng đoạn cột sống, ký hiệu các đốt sống đã được hình thành và được sử dụng cho đến ngày nay trong quá trình chăm sóc và điều trị bệnh.

Cột sốt trên cơ thể con người được cấu tạo từ các đốt sống và thuộc 1 phần của cấu trúc xương. Cột sống chính là trung tâm của hệ xương, có chức năng điều khiển mọi hoạt động của xương khớp thông qua dây thần kinh, bắp cơ, dây chằng,… Bởi vậy để có một hệ xương chắc khỏe các bạn cần hiểu rõ về cột sống và các đốt sống.

Giới thiệu các thành phần của cột sống con người

Cột sống có cấu trúc rất phức tạp, tuy nhiên trong giải phẫu người cột sống gồm các thành phần phần chính: cột sống cổ, cột sống ngực, cột sống thắt lưng và vùng xương cùng. Trước khi đi tìm hiểu ký hiệu các đốt sống, chúng ta hãy cùng xem từng thành phần của cột sống có đảm nhiệm công việc gì.

Cột sống cổ
Cột sống cổ

Cột sống cổ

Cổ là nơi giữ, điều khiển đầu và bảo vệ các dây thần kinh từ não đi đến các bộ phận khác trên cơ thể. Cột sống cổ hơi cong tương tự hình chữ “C”. Một người khỏe mạnh có 7 đốt sống cổ và được đánh số từ C1 đến C7. Trong đó 2 đốt đầu tiên nằm riêng biệt và chịu trách nhiệm các hoạt động liên quan đến cử động của cổ.

Đốt sống cổ đầu tiên nằm ngay dưới hộp sọ và kết nối với các đốt cột sống khác. Đốt sống cổ thứ 2 cho phép con người xoay cổ và kết nối với đốt sống cổ đầu tiên và các đốt sống khác qua 1 lỗ nhỏ.

Hiện tượng đau nhức và khó chịu ở vùng cổ đều liên quan đến dây chằng, cơ và gân. Theo thời gian tình trạng này sẽ được cải thiện, tuy nhiên có thể áp dụng 1 số phương pháp điều trị để hết đau nhanh hơn.

Nếu hiện tượng đau cổ kéo dài trên 2 tuần, gây đau cánh tay hoặc tê, ngứa có thể liên quan đến vấn đề cột sống. Đó là dấu hiệu của một số bệnh như” hẹp ống sống cổ, thoát vị đĩa đệm cột sống cổ, bị chèn ép dây thần kinh tại cổ. Khi đó cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra.

Cột sống ngực

Cột sống ngực bao gồm 12 đốt sống và được đánh dấu từ T1 đến T12 nằm ngay phía dưới cột sống cổ. Cột sống ngực cũng có hình cong uốn ra ngoài tương tự chữ “C” viết ngược.

Trên cột sống ngực, các xương sườn sẽ được gắn vào các đốt sống nhằm tạo cấu trúc vững vằng cho ngực, bảo vệ các cơ quan như phổ và tim. Cột sống ngực không có chức năng chuyển động nên ít khi xảy ra chấn thương hay hao mòn như các vị trí khác. Tuy nhiên, sự tổn thương ở các khớp, cơ lưng, cơ vai lớn hoặc bị tác động sẽ gây ra tình trạng đau vai, đau lưng,…

Tuy ít xảy ra các vấn đề trên cột sống lưng nhưng vẫn có thể mắc 1 số bệnh như: thoát vị đĩa đệm cột sống ngực. Vì vậy hiểu về cột sống và ký hiệu các đốt sống rất quan trọng.

Cột sống thắt lưng
Cột sống thắt lưng

Cột sống thắt lưng

Cột sống thắt lưng có cấu tạo gồm 5 đốt sống và được đánh dấu từ L1 đến L5. Tuy nhiên, 1 số người có thể có tới 5 đốt sống lưng. Đây chính là bộ phận kết nối giữa xương chậu và cột sống ngực. Cột sống thắt lưng chuyển động được và phải chịu trọng lượng lớn của cơ thể nên rất dễ bị tổn thương.

Các chuyển động tại cột sống thắt lưng diễn ra ở đốt sống số 3 – sô 4 và số 4 – số 5. Và đây cũng chính là bộ phận dễ bị tổn thương nhất, dễ mắc các bệnh về xương khớp, thoái hóa đĩa đệm,…

Trong khi 2 đốt sống thấp nhất trong cột sống thắt lưng sẽ phải chịu áp lực nhiều nhất nên nguy cơ bị thoát vị cũng cao nhất. Nó có thể gây ra tình trạng đau lưng dưới, tê chân, bàn chân.

Đau lưng dưới chủ yếu là do căng cơ, tuy nhiên cũng có một số trường hợp bị chấn thương dẫn đến đau dữ dội.

Vùng xương cùng

Đây chính là phần dưới cùng của cột sống và hình thành nên khu vực sau của xương chậu. Xương cùng đóng vai trò quan trọng trong quá trình mang thai của phụ nữ, nó có hình giống hình tam giác. Phía dưới cùng có 1 đoạn nhỏ gọi là xương đuôi đảm nhiệm chức năng chuyên biệt.

Tên và ký hiệu các đốt sống của con người

Tương ứng với từng thành phần của cột sống sẽ được ký hiệu bằng một mã riêng. Chúng được sử dụng để phân biệt từng vùng trên cột sống cũng như chức năng của từng đốt sống.

Ký hiệu các đốt sống là:

– Cột sống cổ: được kí hiệu là chữ “C”, 7 đốt sống trong cột sống cổ được đánh dấu từ C1 đến C7. Trong đó C1 là đốt đỡ đầu, C2 là trục và C7 là đốt sống cổ thứ 7. Gai đốt sống chẻ đôi không hình thành tại đốt sống C1 và C7.

– Cột sống ngực: được ký hiệu bằng chữ “T”, gồm 12 đốt và được đánh dấu từ T1 đến T12. Việc đánh dấu này giúp phân biệt sự liên kết với các xương sườn.

– Cột sống thắt lưng: được ký hiệu bằng chữ “L” và gồm 5 đốt đánh dấu từ L1 đến L5.

– Vùng xương cùng: được ký hiệu bằng chữ “L” và gồm 5 đốt đánh dấu từ S1 đến S5.

Việc sử dụng ký hiệu các đốt sống giúp ích rất nhiều trong việc thăm khám, điều trị các bệnh về xương khớp, đau nhức các vùng từ cổ, vai gáy đến lưng.

Tên và ký hiệu các đốt sống của con người
Tên và ký hiệu các đốt sống của con người

Chăm sóc cột sống khỏe mạnh như thế nào?

Để phòng tránh các bệnh liên quan đến đau nhức cơ, xương khớp các bạn cần biết cách chăm sóc cột sống ngay từ bây giờ. Cách để có cột sống khỏe mạnh đó là:

– Ngủ: dù là nằm nghiêng hay nằm ngửa lưng cần phải áp sát mặt đệm. Nếu bạn là người thường xuyên nằm ngửa hãy đặt 1 chiếc gối đầu phía dưới đầu gối để tạo 1 đường cong tốt cho cột sống. Còn nằm nghiêng thì nên có 2 đầu gối lại, việc làm này sẽ giúp giảm áp lực lên lưng. Ngoài ra, các bạn nên chọn loại đệm không quá cứng, không quá mềm để giúp toàn bộ cơ thể được nâng đỡ và tạo được đường cong tự nhiên.

– Đứng: Đối với những những người thường xuyên phải đứng khi làm việc hãy đặt 1 chân lên bục cao hơn để giảm bớt áp lực cho cột sống và tạo thành 3 đường cong tự nhiên. Nên đi giày thấp để giữ cột sống theo trục, có thể đeo nẹp lưng hoặc gối nhẹ.

– Ngồi: Nhân viên văn phòng thường xuyên ngồi lì 8 tiếng làm việc 1 ngày khiến cột sống phải chịu nhiều áp lực. vì vậy hãy chọn loại ghế có khả năng nâng đỡ lưng hoặc sử dụng 1 cái gối nhỏ đặt ở vị trí thắt lưng để nâng đỡ đường cong vùng cột sống thắt lưng. Đối với các bác tài nên điều chỉnh gối sao cho bằng với mông.

– Xoay: Các bạn nên thực hiện tư thế xoay theo từng khối, từ vai đến mông. Thực hiện xoay chân không xoay lưng. Hoặc đặt chân theo hướng đang xoay và thực hiện nhảy quanh điểm xoay.

– Nghiêng, cúi: Khi nghiêng và cúi các bạn cần tạo đường cong tự nhiên giữa gối và háng. Sử dụng cẳng chân làm tựa chính khi vác vật nặng và đứng gần để giảm trọng lượng của vật thể.

– Lấy đồ vật: Cần đứng gần đồ vật nhất khi lấy, có thể sử dụng dụng cụ lấy khi cần thiết. Nên sử dụng tay và chân để thực hiện công việc lấy đồ vật, không nên nhón chân để lấy đồ vật, hãy dùng dụng cụ hỗ trợ.

Cột sống đóng vai trò rất quan trọng, vì vậy việc tìm hiểu về thành phần, ký hiệu các đốt sống là rất cần thiết. Bên cạnh đó các bạn cũng cần biết cách chăm sóc cột sống để có 1 sức khỏe tốt hơn. Nếu bạn đang bị đau lưng, đau cổ, vai gáy hãy đến Hoa Mộc Tâm An Spa để được tư vấn giải pháp khắc phục.

=> Có thể bạn quan tâm: Đấm lưng có tác dụng gì?